နိုက်တီနောလ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ
နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများသည် နိကယ်-တိုင်တေးနီယမ် အခေါ် အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အသုံးအနှုန်းများဖွဲ့စည်းထားသည့် အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့်သော ပစ္စည်းများ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ ထူးခြားသော အမျိုးအစားတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ဤပစ္စည်းများသည် ပုံသဏ္ဍာန် မှတ်ဉာဏ် အကျိုးသက်ရောက်မှု (shape memory effect) နှင့် အထူးသဖြင့် ပြောင်းလွယ်ပေါင်းလွယ် ဖြစ်မှု (superelasticity) ဟု ခေါ်သည့် ရှားပါးသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဥ်နှစ်မျိုးကို ပြသပါသည်။ ဤဂုဏ်ရည်များကြောင့် နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများသည် ပုံမှန်သော သံမဏိ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် မတူညီဘဲ အလွန်ကြီးမားသော ပုံပြောင်းမှုများကြောင့် မူလပုံသဏ္ဍာန်ကို ပြန်လည်ရယူနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် အမြဲတမ်း ပျက်စီးမှုမရှိဘဲ ပုံမှန်အားဖြင့် ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်သည့် စက်မှု ဖိအားများကို ခံနိုင်ရည်ရှိပါသည်။ ၁၉၆၀ ပုံနှင့် ၁၉၇၀ ပုံနှစ်များတွင် နော်ဝယ်လ် အော်ဒီနန့်စ် လက်နောက်ကုန်း (Naval Ordnance Laboratory) တွင် စတင် သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ အာကာသ နှင့် လေကြောင်း နည်းပညာ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် စားသုံးသူ နည်းပညာ ကဏ္ဍများတွင် အဓိက အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ နိုက်တီနော့လ် ဟု အမည်တပ်ခြင်းမှာ အထက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများကို အခြေခံ၍ နိကယ် (Nickel)၊ တိုင်တေးနီယမ် (Titanium) နှင့် နော်ဝယ်လ် အော်ဒီနန့်စ် လက်နောက်ကုန်း (Naval Ordnance Laboratory) တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများသည် အော်စတီနိုက် (austenite) နှင့် မာတင်စိုက် (martensite) ဟု ခေါ်သည့် ဥပမာ နှစ်မျိုးကြား အပူချိန်အလိုက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဖော်စ် ပြောင်းလဲမှု (phase transformation) ဖြစ်ပါသည်။ အအေးခံပါက အထူးသဖြင့် ပျော့ပါးပြီး ပုံပြောင်းလွယ်သည့် မာတင်စိုက် ဖော်စ်သို့ ပြောင်းလဲပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသည့် အပူချိန်အထက်သို့ အပူပေးပါက အော်စတီနိုက် ဖော်စ်သို့ ပြန်လည်ပေါင်းစပ်ပြီး အထူးသဖြင့် အားကောင်းစွာဖြင့် အစီအစဥ်ချထားသည့် ပုံသဏ္ဍာန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပါသည်။ ဤအပြုအမှုများကို အထူးသဖြင့် အခေါ်အဝေါ်များကို ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အပူကုသမှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို ညှိပါက အသုံးပြုမှု လိုအပ်ချက်များအတွက် အပူချိန် ပြောင်းလဲမှုကို အသုံးပြုသည့် အတိုင်းအတာအထိ ညှိနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ပြောင်းလွယ်ပေါင်းလွယ်ဖြစ်သည့် နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများသည် ခန္တာကိုယ် သို့မဟုတ် အခန်းအတွင်း အပူချိန်တွင် အလုပ်လုပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါ့ပါးပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် အသုံးပြုမှုများအတွက် အထူးသဖြင့် အသုံးဝင်ပါသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတွင် နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများကို စတင့်များ (stents)၊ လမ်းညွှန် ကြိုးများ (guidewires)၊ သွားနှင့် အိုရီယောဒွန်တစ် အိုင်က်စ် (orthodontic archwires)၊ အရိုး အချောင်းများ (bone anchors) နှင့် အေးရှားသော အသုံးပြုမှုများ (surgical tools) တွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ ဤပစ္စည်းများသည် ခန္တာကိုယ်နှင့် ကောင်းစွာ ကူးစက်နိုင်ခြင်း (biocompatibility)၊ ချေးစားမှု ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း (corrosion resistance) နှင့် ရှုပ်ထွေးသည့် ခန္တာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများကို ဖော်ထုတ်ရှာဖွေနိုင်ခြင်း စသည့် ဂုဏ်ရည်များကြောင့် အနည်းဆုံး လုပ်ဆောင်မှုများ (minimally invasive procedures) တွင် မရှိမဖြစ် အရေးပါသည့် ပစ္စည်းများဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ အာကာသ နှင့် ရိုဘော့စ် ကဏ္ဍများတွင် နိုက်တီနော့လ် အက်ချူအေတာများ (actuators) နှင့် ချောင်းများ (fasteners) များသည် အလေးချိန်နည်းပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် လှုပ်ရှားမှု ထိန်းချုပ်မှုများကို ပေးစေပါသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပိုက်ချောင်းများ (pipe couplings)၊ တုန်ခါမှု လျော့နည်းစေသည့် ပစ္စည်းများ (vibration dampeners) နှင့် အပူချိန်အလိုက် လုပ်ဆောင်သည့် အက်ချူအေတာများ (thermal actuators) တွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ နိုက်တီနော့လ် ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများကို အတိအကျ ထုတ်လုပ်ရေးသည် အထူးသဖြင့် အခေါ်အဝေါ်များ ဖန်တီးခြင်း၊ လေဆာဖြတ်ခြင်း (laser cutting)၊ လျှပ်စစ် အရေးပေါ် အသုံးပြုမှုများ (electropolishing) နှင့် ပုံသဏ္ဍာန် သတ်မှတ်သည့် အပူကုသမှုများ (shape-setting heat treatment) တွင် အထူးသဖြင့် ကျွမ်းကျင်မှုများကို လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အသုံးပြုမှု ကဏ္ဍတိုင်းတွင် အတိအကျ အသုံးပြုမှု နှင့် လုံခြုံရေး စံနှုန်းများကို အတိအကျ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။