နိကယ်-တိတ်တေးနီယမ် အထူးပြုလုပ်ထားသော ပုံစံပြောင်းလဲနိုင်သည့် ဝိုင်ယာ
NiTi စူပါအေလာင်း (superelastic material) ကို နီကယ်-တိုင်တေးနီယမ် စူပါအေလာင်း (nickel-titanium superelastic alloy) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်မှီ ပစ္စည်းသိပ္ပံ (materials science) တွင် အထင်ရှားဆုံးသော အင engineering အောင်မြင်မှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နီကယ်နှင့် တိုင်တေးနီယမ်တို့၏ အက်တမ်အချိုး (atomic ratio) ညီမျှမှုမှ ထုတ်လုပ်ရသည့် NiTi စူပါအေလာင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော ပုံပြောင်းမှု (deformation) ကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး အားသုံးပေးထားသည့် ဖိအား (applied stress) ဖြုတ်လိုက်သည့်အခါ မူလပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည့် ထူးခြားသော စွမ်းရည်ကို ပေးစေသည်။ ဤအပြုအမှုကို စူပါအေလာင်းအက်ဖက် (superelastic effect) ဟု ခေါ်ပြီး ၎င်းသည် အေလာင်း၏ ရစ္စတယ်ဖွဲ့စည်းပုံ (crystalline structure) အတွင်း အက်တမ်အဆင့်တွင် ဖိအားဖြစ်စေသည့် မာတင်ဆစ်တိုင် (martensitic) အဆင့်ပြောင်းလဲမှု (phase transformation) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖိအားအောက်တွင် အများအားဖြင့် အမြဲတမ်းပုံပြောင်းသော သာမန်သံမှုန်များနှင့် ကွဲပြားစွာ NiTi စူပါအေလာင်းသည် အမြဲတမ်းပုံပြောင်းမှုမရှိဘဲ အမြင်အားဖြင့် ၈ ရှုံးနေသည့် ပုံပြောင်းမှု (strains) ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်ပိုမိုခက်ခဲသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ NiTi စူပါအေလာင်း၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များမှာ သာမန်ပစ္စည်းများဖြင့် မှုန်းနေသည့် သို့မဟုတ် အလွန်မှုန်းနေသည့် အသုံးပုံအသုံးစားများတွင် ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး ထပ်ခါထပ်ခါအသုံးပြုနိုင်သည့် ယန္တရားဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပေးစေခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များတွင် အလွန်ကောင်းမွန်သော ခုခံနိုင်စွမ်း (corrosion resistance)၊ အလွန်ကောင်းမွန်သော ဇီဝသ совместимость (biocompatibility)၊ အလွန်မြင့်မားသော ပုံပြောင်းမှုခံနိုင်ရည် (fatigue strength) နှင့် အလွန်က wide သော အလုပ်လုပ်နိုင်သည့် အပူချိန်အကွာအဝေး (operational temperature range) တို့ပါဝင်သည်။ ဤဂုဏ်ရည်များကြောင့် NiTi စူပါအေလာင်းဖြင့် ပုံစောင်းထားသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အက်စစ်ဓာတ်ပါသည့် ပတ်ဝန်းကျင်များတွင်၊ လူသားခန္တာကာယတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းတွင် နှင့် အလွန်များပြားသည့် ယန္တရားဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင် NiTi စူပါအေလာင်းဖြင့် ပုံစောင်းထားသည့် ကြိမ်းမှုန်များ (wire) နှင့် ပုံစောင်းထားသည့် ပိုက်များ (tubing) ကို သွားနေရာညှိခြင်းအတွက် အောက်ချိုင်းမှုန်များ (orthodontic archwires)၊ လမ်းညွှန်မှုန်များ (guidewires)၊ သွေးကြောအတွင်း ထောက်ပံ့ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းများ (stents) နှင့် အနည်းဆုံး ခွဲစိတ်မှုများတွင် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများတွင် အကျုံးဝင်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဤပစ္စည်းသည် အမြဲတမ်းပုံပြောင်းမှုမရှိဘဲ ကွေးနိုင်ပြီး ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကြောင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများသည် လူ့ခန္တာကာယ၏ ရှုပ်ထွေးသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို လုံခြုံစွာနှင့် ထိရောက်စွာ ဖောက်ထွင်းသွားနိုင်သည်။ လေကြောင်းနှင့် အာကာသ နယ်ပယ်များတွင် အသုံးပြုသည့် NiTi စူပါအေလာင်းဖြင့် ပုံစောင်းထားသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အက်ကျူးတော့ (actuators)၊ အသုံးပြုမှုအလုပ်လုပ်မှုကို လျော့နည်းစေသည့် အစိတ်အပိုင်းများ (vibration dampers) နှင့် အက်တမ်အဆင့်တွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ယန္တရားဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် ပေါ်လ်ဒ်ကြိုင်န်က်တာများ (flexible connectors) အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ စားသုံးသူအီလက်ထရွန်နစ် နယ်ပယ်တွင်လည်း NiTi စူပါအေလာင်း၏ အင်္ဂါရပ်များကို မျက်မှန်အောက်ချိုင်းများ (eyeglass frames)၊ ဖုန်းအစိတ်အပိုင်းများ (phone components) နှင့် ပေါ်လ်ဒ်နှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် အသုံးပြုမှုများအတွက် အသုံးပြုသည့် ဝေယားရောင်န်များ (wearable devices) တွင် အကျုံးဝင်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ထို့အပြင် NiTi စူပါအေလာင်းသည် မြေငြုန်းလှုပ်မှုအတွင်း စွမ်းအင်ကို စုပ်ယူပြီး ဖြ рассеять (dissipate) နိုင်သည့် မြေငြုန်းလှုပ်မှု လျော့နည်းစေသည့် အစိတ်အပိုင်းများ (seismic dampers) နှင့် တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်မှုအစိတ်အပိုင်းများ (structural connectors) အဖြစ် နိုင်ငံရေးနှင့် အင်ဂျင်နီယာနယ်ပယ်တွင် တိုးပွားလာသည့် အခန်းကဏ္ဍကို ပေးစေသည်။ အသုံးပြုမှုနည်းပညာများ တိုးတက်လာမှုအရ NiTi စူပါအေလာင်းဖြင့် ပုံစောင်းထားသည့် ထုတ်ကုန်များကို ကြိမ်းမှုန် (wire)၊ ပိုင်းခြားထားသည့် ပုံစောင်း (sheet)၊ ပိုက် (tube) နှင့် အထူးပုံစောင်းထားသည့် အစိတ်အပိုင်းများ (custom-machined components) အဖြစ် အကျုံးဝင်စွာ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နယ်ပယ်အသီးသီးရှိ အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ဒီဇိုင်နာများသည် ဤထူးခြားသည့် ပစ္စည်းကို နောက်ခေတ်ထုတ်ကုန်များတွင် ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး တိက်က်စွာ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။
EN
