နိုက်တီနောလ်အလွေး: ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ အာကာသယာဉ်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းအသုံးပုံအတွက် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်သားနိုင်ခြင်းနှင့် အထူးပြုပေါ့ပါးခြင်းဖြေရှင်းနည်းများ

နိတိနောလ်အထပ် (alloy) ၏ စီးပွားရေးအရ အကောင်းဆုံး အသုံးဝင်မှုများထဲမှ တစ်ခုမှာ ၎င်း၏ ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်အကျိုးသက်ရောက်မှု (shape memory effect) ဖြစ်ပါသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိသည် အလွန်တိကျပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးပြုနိုင်သည့် အထိ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းဂုဏ်သတ္တိသည် မော်ရီနီကယ်စနစ်များတွင် လှုပ်ရှားမှုနှင့် လှုပ်ရှားစေမှု (actuation) အကြောင်း အင်ဂျင်နီယာများ၏ အမြင်ကို အခြေခံကျစွာ ပြောင်းလဲပေးပါသည်။ နိတိနောလ်အထပ်ကို ထုတ်လုပ်သည့်အခါ အထွေထွေ ပုံသဏ္ဍာန်တစ်များများကို မှတ်မိစေရန် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါသည်။ အေးသည့်အပူခါးတွင် ပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲပါက အထပ်သည် အသစ်သော ပုံသဏ္ဍာန်ကို ထိန်းသိမ်းထားပါမည်။ ထို့နောက် အပူပေးလိုက်သည့်အခါ အထပ်သည် မှတ်မိထားသည့် မူလပုံသဏ္ဍာန်ကို အလွန်တိကျစွာ ပြန်လည်ရယူပါမည်။ ထိုသို့သော ပြောင်းလဲမှုအတွင်း အလွန်ကြီးမားသည့် မော်ရီနီကယ်အားကို ထုတ်လုပ်ပါမည်။ ဤအပြုအမှုမှာ မာတင်ဆိုင်း (martensite) အဆင့်နှင့် ဩစတီနိုင်း (austenite) အဆင့်ကြား ပြောင်းလဲမှုအပေါ်တွင် အခြေခံပါသည်။ မာတင်ဆိုင်းအဆင့်သည် ပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲရန် လွယ်ကူပြီး ပျော့နေသည့် အဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဩစတီနိုင်းအဆင့်သည် မာကြီးပြီး ပုံသဏ္ဍာန်ပြန်လည်ရယူနိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဤအဆင့်နှစ်များကြား ပြောင်းလဲမှုကို အပူခါးဖြင့် စတင်ပေးပါသည်။ အထပ်ကို ထုတ်လုပ်သည့်အခါ ပြောင်းလဲမှုအပူခါးကို အလွန်တိကျစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်သည့်အတွက် ဒီဇိုင်နာများသည် အထပ်၏ လှုပ်ရှားမှုကို အချိန်နှင့် နည်းလမ်းအားလုံးကို တိကျစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ ဖောက်သည်များအတွက် ဤဂုဏ်သတ္တိ၏ လက်တွေ့အသုံးဝင်မှုများသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်။ ရေးရှိသည့် လှုပ်ရှားစေမှုစနစ်များသည် ထိန်းချုပ်ထားသည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ထုတ်လုပ်ရန် လျှပ်စစ်မော်တာများ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်လိန်ဒါများ၊ ပိုင်မောတစ်ပစ်စတန်များ သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသည့် ဂီယာစနစ်များကို လိုအပ်ပါသည်။ ဤစနစ်များတိုင်းသည် ထုတ်ကုန်တွင် အလေးချိန်၊ အသုံးပြုနိုင်သည့် နေရာ၊ စုစုပေါင်းစရိတ်နှင့် ပျက်စေနိုင်သည့် အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းပေးပါသည်။ နိတိနောလ်အထပ်သည် ဤရှုပ်ထွေးမှုအားလုံးကို တစ်ခုတည်းသော အခဲအဆင့် (solid-state) အစိတ်အပိုင်းဖြင့် အစားထိုးပေးပါသည်။ ထိုအစိတ်အပိုင်းသည် အသံများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများများမျ......

စူပါအက်လပ်စီတီ (Superelasticity) သည် နိုင်တီနော့ (nitinol) အထုပ်၏ ဒုတိယ သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်ပြီး သာမန်သံမဏိများဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများ ရရှိနိုင်သည့် ယန္တရားဆိုင်ရာ ပုံစံပေါ်လွဲမှု (mechanical flexibility) အဆင့်ကို သိသိသာသာ ကျော်လွန်သည်။ အပူချိန်တူညီမှုအခြေအနေ (isothermal conditions) တွင် ၎င်း၏ ပုံစံပြောင်းလဲမှုအပူချိန် (transformation temperature) အနီးတွင် နိုင်တီနော့ အထုပ်ကို အများဆုံး ရှစ်ရှောင် (eight percent) အထိ ပုံစံပေါ်လွဲမှု (strain) ဖြင့် ပုံစံပေါ်လွဲစေနိုင်ပြီး ဖိအားဖျော့ချလိုက်သည့်အခါ အပြည့်အဝ ပုံစံပြန်လည်ရရှိနိုင်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် အင်အားမြင့်သံမဏိ (high-strength steel) သည် တစ်ရှောင် (one percent) အောက်သာ ပုံစံပေါ်လွဲမှုကို ပြန်လည်ရရှိနိုင်ပြီး အင်ဂျင်နီယာအသုံးပြုသည့် အထုပ်အများစုများသည် ထိုနှစ်ခုကြားတွင် ရှိသည်။ ဤထူးခြားသည့် ပုံစံပြန်လည်ရရှိနိုင်မှုသည် အက်တမ်များ၏ သာမန် ပုံစံပေါ်လွဲမှု (elastic bending) မှ မဟုတ်ပါ။ အစား ဖိအားဖြင့် ဖော်ပေးသည့် အဆင့်ပေါ်လွဲမှု (stress-induced phase transformation) မှ ဖော်ပေးသည်။ ဖိအားကို အသုံးပြုသည့်အခါ ဩစ်တီနိုက် (austenite) အဆင့်မှ မာတင်စိုက် (martensite) အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲပြီး ကြီးမားသည့် ပုံစံပေါ်လွဲမှုကို ဖော်ပေးသည်။ ဖိအားဖျော့ချလိုက်သည့်အခါ မာတင်စိုက်အဆင့်သည် ဩစ်တီနိုက်အဆင့်သို့ ပြန်လည်ပေါ်လွဲပြီး ပုံစံပြန်လည်ရရှိမှုကို ဖော်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဤသံမဏိသည် ပုံစံပေါ်လွဲမှုနှင့် ပုံစံပြန်လည်ရရှိမှုအရ ရှေးရှေးကြေးမှု (rubber band) ကဲ့သို့ အပြုအမှုပြသသည်။ သို့သော် အင်အားမြင့် အထုပ်၏ အင်အား၊ ဇီဝသ совместимость (biocompatibility) နှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိမှု (durability) အားလုံးကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ လုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုသည့် ဖောက်သည်များအတွက် စူပါအက်လပ်စီတီ နိုင်တီနော့ အထုပ်သည် လမ်းညွှန်ကြိုး (guidewires)၊ သွားဖုံးကုသရေး အိုင်ခ်ဝိုင်ယာ (orthodontic archwires)၊ အရိုးကြေးမှု (bone staples) နှင့် နှလ်းနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ စတင့် (cardiovascular stents) များအတွက် အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံး ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ကွေးမှုမှု (kinking) မဖြစ်စေဘဲ ရှုပ်ထွေးသည့် ဇီဝအင်ဂျင်နီယ်ရီ လမ်းကြောင်းများ (complex anatomical pathways) ကို ဖောက်ထွင်းသွားနိုင်ပြီး ကွေးမှုများ (tight curves) တွင် ဖိအားကို ယုံကုံစေသည့် အများအားဖြင့် အားကောင်းစေသည့် အား (torque and pushability) ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ပုံမှန် စတိန်လက်စီလ် သံမဏိ (stainless steel) ကြိုးများမှ ထုတ်လုပ်သည့် ကြမ်းတမ်းပြီး အပြောင်းအလဲများသည့် အားများ (sharp, variable forces) အစား ပုံစံပေါ်လွဲမှုရှိသည့် အသွေးကြောများပေါ်တွင် နှိပ်နှိမ်မှုကို နှိပ်နှိမ်မှု အားနည်းသည့် အား (gentle, consistent force) ဖြင့် ဖော်ပေးနိုင်သည်။ သွားဖုံးကုသရေး လုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုသည့် လူနေမှုအတွက် သွားများကို ရှေးရှေးကြေးမှု (tooth-moving forces) အားနည်းသည့် အားဖြင့် ရှေးရှေးကြေးမှုကို ဖော်ပေးနိုင်ပြီး နှိပ်နှိမ်မှုကို လျော့နည်းစေပြီး ကုသမှုကာလကို တိုတောင်းစေသည်။ အထုပ်ဆိုင်ရာ နှလ်းနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ကုသမှုများ (interventional cardiologists) သည် စူပါအက်လပ်စီတီ နိုင်တီနော့ လမ်းညွှန်ကြိုးများ၏ ကွေးမှုမှု ခံနိုင်ရည်ရှိမှု (kink resistance) ကို အသုံးပြု၍ ပုံမှန် ကြီးမားသည့် ကြိုးများဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်မှုမရှိသည့် အခက်အခဲရှိသည့် ရောဂါနေရာများ (challenging lesion sites) သို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အပြင်တွင် စူပါအက်လပ်စီတီ နိုင်တီနော့ အထုပ်သည် အိုင်ဂလပ်စ် ဖရိမ် (eyeglass frames) များတွင် အသုံးပြုသည့် အခါ ဖိအားဖျော့ချလိုက်သည့်အခါ ပုံစံပေါ်လွဲမှုမရှိဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများအတွက် ပုံစံပေါ်လွဲမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် အန်တင်နာများနှင့် ကြိုးများ (flexible antennas and connectors) များတွင် အသုံးပြုသည်။ အားကြီးသည့် အားကုန်သည့် ပစ္စည်းများ (sports equipment) တွင် ထိခိုက်မှုကို စုပ်ယူခြင်း (impact absorption) နှင့် ပုံစံပြန်လည်ရရှိမှု (shape recovery) သည် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို တိုးတက်စေသည်။ စူပါအက်လပ်စီတီ နိုင်တီနော့ အထုပ်၏ ဖိအား-ပုံစံပေါ်လွဲမှု ပုံစံပေါ်လွဲမှု (flat stress-strain plateau) သည် လုံခြုံရေးအရ အရေးကြီးသည့် ဖွဲ့စည်းပုံများ (safety-critical structures) တွင် စွမ်းအင်စုပ်ယူမှုအတွက် အကောင်းဆုံး ပစ္စည်းဖြစ်စေသည်။ အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းပုံများတွင် အဆင့်ပေါ်လွဲမှု (phase transformation) ဖြင့် ထိခိုက်မှုစွမ်းအင်ကို စုပ်ယူပြီး ချိန်ညှိမှုဖြင့် ဖောက်ထွင်းမှုကို ဖော်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်မှ ပုံစံပေါ်လွဲမှုရှိခြင်း၊ ပုံစံပြန်လည်ရရှိမှုရှိခြင်းနှင့် စွမ်းအင်စီမံမှု (energy management) တွင် အသုံးပြုသည့် အခါ စူပါအက်လပ်စီတီ နိုင်တီနော့ အထုပ်သည် သာမန်သံမဏိများဖြင့် လုပ်ဆောင်ရန် မှုန်းမှု (yield) ဖြစ်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲထွက်မှု (fracture) ဖြစ်စေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေများတွင် အထူးသဖြင့် အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံး ပစ္စည်းဖြစ်သည်။

နိုက်တီနော့လ်အထူးသော ဂုဏ်သတ္တေများအနက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ ဆေးဝါးနှင့် အစားအစာ စီမံခန့်ခွဲမှု လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည့် ဖောက်သည်များအတွက် အထူးအရေးကြီးသည့် ဂုဏ်သတ္တေများမှာ ဇီဝသဟဇာတဖြစ်မှု (biocompatibility) နှင့် ချော်ဆီမှုခံနိုင်ရည် (corrosion resistance) တို့ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းများတွင် ပစ္စည်း၏ လုံခြုံမှုနှင့် ရှည်လျားသည့် အချိန်ကာလအထိ တည်ငြိမ်မှုသည် ရွေးချယ်စရာ အင်္ဂါရပ်များမဟုတ်ဘဲ အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း လိုအပ်သည့် အချက်များဖြစ်သည်။ နိုက်တီနော့လ်အထူးသော ချော်ဆီမှုခံနိုင်ရည်သည် သဘောတရားအရ ဖွဲ့စည်းလာသည့် သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် ပြုပြင်ပေးနိုင်သည့် တိုက်တေးနီယမ်အောက်ဆိုဒ် မျက်နှာပုံအလွှာတွင် အခြေခံပါသည်။ ဤအလွှာသည် အောက်ခံသည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့် သေးငယ်သည့......