နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသော အထူးသေးငယ်သော သံမဏိ
နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့် အထူးသော အင်ဂျင်နီယာပစ္စည်းများထဲမှ အထူးသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ နိကယ်နှင့် တိုင်တေးနီယမ်တို့ကို အတူတူအချိုးဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ ပုံနှိပ်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် နော်ဝယ်လ် အော်ဒီနန့်စ် လက်န်စ် (Naval Ordnance Laboratory) တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှ နိုက်တီနောလ် အမည်ကို ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့် အခြားသော သာမန်သံမဏေများကွဲပြားခြင်းမှာ ၎င်းသည် အရင်က သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဍာန်ကို မှတ်မိပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် အပူခါးမှုအဆင့်တွင် ထိုပုံသဏ္ဍာန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအပြုအမှုကို ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်အကျိုးသက်ရောက်မှုဟု ခေါ်ပြီး အဆိုပါ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အများအားဖြင့် အပူခါးမှုမြင့်မှုတွင် အော်စ်တီနိုက် (austenite) အဆင့်နှင့် အပူခါးမှုနိမ့်မှုတွင် မာတင်စိုက် (martensite) အဆင့်ဟု ခေါ်သည့် အခြားအဆင့်နှစ်မျိုးကြား ပြောင်းလဲမှုအပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်ကို အအေးခံပါက မာတင်စိုက်အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲပြီး အလွယ်တက် ပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထိုအထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်ကို အပူခါးမှုပြောင်းလဲမှုအဆင့်ကို ကျော်လွန်အောင် ပြန်လည်အပူပေးပါက အော်စ်တီနိုက်အဆင့်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲပြီး မျှော်လင့်ထားသည့် ပုံသဏ္ဍာန်သို့ အားကောင်းစွာနှင့် တိကျစွာ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်။ ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်အကျိုးသက်ရောက်မှုအပေါ်တွင် အခြေခံသည့် အခြားအကျိုးသက်ရောက်မှုတစ်မျိုးဖြစ်သည့် အထူးသော ပြောင်းလဲနိုင်မှု (superelasticity) သို့မဟုတ် အမှန်တကယ်မဟုတ်သည့် ပြောင်းလဲနိုင်မှု (pseudoelasticity) ကိုလည်း နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်ကို ပြသနိုင်သည်။ ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် အပူခါးမှုတူညီသည့် အခြေအနေတွင် အလွန်ကြီးမားသည့် ပြောင်းလဲမှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး အမြဲတမ်းပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲမှုများ မဖြစ်စေဘဲ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်သည် သံမဏေ သို့မဟုတ် အလူမီနီယမ်ကဲ့သို့သည့် ပစ္စည်းများနှင့် အဓိကကွဲပြားခြားနားသည်။ အဆိုပါ ပစ္စည်းများသည် အလားတူအခြေအနေများတွင် အမြဲတမ်းပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်၏ အပူခါးမှုပြောင်းလဲမှုအဆင့်များကို ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်တွင် နိကယ်နှင့် တိုင်တေးနီယမ်အချိုးကို ညှိခြင်းနှင့် အထူးသော အပူခါးမှုကုသမှုများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် တိကျစွာ ညှိနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် အကောင်အထောက်များကို အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်သည် ဇီဝသဟဇာတဖြစ်မှု၊ ချေးစားမှုခံနိုင်ရည်နှင့် ပုံပြောင်းမှုခံနိုင်ရည်များလည်း အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး အလွန်အမင်း စိန်ခေးသည့် ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အဆိုပါ ပစ္စည်း၏ အသုံးပြုမှုများသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ၊ လေကြောင်းနှင့် အာကာသနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ရိုဘော့စ်နှင့် စားသုံးသူအီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများနှင့် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယ်ရှင်များ စသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအထိ အကျယ်တောင်းကြီးများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများတွင် အဆိုပါ ပစ္စည်းကို သွေးကြောအတွင်း ထားရှိသည့် စတင့်များ၊ လမ်းညွှန်ကြိုးများ၊ သွားနှင့် အိုရီယောဒွန်တစ်စ် အိုင်ဗီးများနှင့် အော်ပ်ရေးရှင်နှင့် ဆေးကုသမှုပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများတွင် အသုံးပြုသည်။ လေကြောင်းနှင့် အာကာသနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် ရိုဘော့စ်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အဆိုပါ ပစ္စည်းကို အပူစွမ်းအားကို တိုက်ရိုက် စက်မှုလုပ်ငန်းများသို့ ပြောင်းလဲပေးသည့် အေက်ချူးအေးတာများအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ပုံသဏ္ဍာန်ပြန်လည်ရောက်ရှိမှု၊ အထူးသော ပြောင်းလဲနိုင်မှု၊ ဇီဝသဟဇာတဖြစ်မှုနှင့် အပူခါးမှုပြောင်းလဲမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် အချက်များကြောင့် နိုက်တီနောလ် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်ရှိသည့် အထူးသော သံမဏေအမွေးအနှင့်သည် အထူးသော အသုံးဝင်မှုရှိသည့် ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အခြားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုမှုများကို အများအားဖြင့် ဆက်လက်တိုးတက်စေနေသည်။
EN
