သွားနှင့်ခြေထောက်ကုသမှုတွင် ပုံသဏ္ဍာန်မှတ်ဉာဏ်အထူးသော အလွေးဓာတ်များ
သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော အထူးသော သံမဏိများသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ကုသမှုလုပ်ငန်းများသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် အရေးအပါဆုံးသော ပစ္စည်းသိပ္ပံဆိုင်ရာ တီထွင်မှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအထူးသော သံမဏိပစ္စည်းများသည် ပုံပြောင်းပြီးနောက် အရင်က သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည့် ထူးခြားသော စွမ်းရည်ရှိပြီး ဤစွမ်းရည်သည် အက်တမ်အဆင့်တွင် အပူခါးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဆင့်ပြောင်းလဲမှုများပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် အသုံးများသည့် ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော သံမဏိများမှာ နိကယ်-တိုင်တေးနီယမ် (Nickel-Titanium) ဖြစ်ပြီး ယင်းကို ၁၉၆၀ ပုံနှစ်များတွင် နော်ဝယ်လ် အော်ဒီနန့်စ် လက်န်စ် (Naval Ordnance Laboratory) မှ ပထမဆုံး ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာလုပ်ငန်းတွင် အထူးသော ယန္တရားဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် အသုံးပြုလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော သံမဏိများ၏ အဓိက အလုပ်လုပ်ပုံမှာ ကွဲပြားသည့် ဥပမာ နှစ်များဖြစ်သည့် အပူခါးများသော ဩစ်တီနိုက် (austenite) အဆင့်နှင့် အအေးများသော မာတင်ဆိုင်တ် (martensite) အဆင့်တို့ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ သံမဏိကို အအေးများစေသည့်အခါ ယင်းသည် ပိုမိုပျော့ပြီး ပုံပြောင်းလွယ်သည့် မာတင်ဆိုင်တ်အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုအခါ ဆေးပညာပြုသူများသည် ကိရိယာများကို လွယ်ကူစွာ ကွေးချိုးပြီး ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။ ပ mouth အတွင်းရှိ ခန္တာကိုယ်အပူခါးသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါ ပစ္စည်းသည် ဩစ်တီနိုက်အဆင့်သို့ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ပြီး မူလပုံစံကို ပြန်လည်ရယူကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အသားအထု နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံများပေါ်တွင် ထိန်းချုပ်ထားသည့် အဆက်မပြတ် ဖိအားများကို ဖော်ပေးသည်။ ဤအပူခါးဖြင့် လှုံ့ဆော်သည့် အပြုအမှုများသည် ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော သံမဏိများကို သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် သံမဏိများ သို့မဟုတ် အခြားသွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထူးခြားစွာ တန်ဖိုးရှိစေသည်။ ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော အကျိုးသက်ရောက်မှုအပြင် ဤသံမဏိများသည် အထူးသော ပေါ်ပေါက်မှု (superelasticity) သို့မဟုတ် အတုပေါ်ပေါက်မှု (pseudoelasticity) ကိုလည်း ပြသသည်။ ထိုအခါ ပစ္စည်းသည် အလွန်ကြီးမားသည့် ပေါ်ပေါက်မှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး အမြဲတမ်း ပုံပြောင်းမှုများ မဖြစ်စေဘဲ မူလပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိသည် အထူးသော အရေးကြီးမှုရှိပြီး အောက်ခေါင်းလေး ကုသမှု (endodontic) ဖိုင်စနစ်များ၊ သွားတိုးပေးသည့် ကြိုးများ (orthodontic archwires) နှင့် သွားဖုံးဆေးပညာ (periodontal) ကိရိယာများတွင် လွန်စွာ လိုအပ်သည်။ နည်းပညာအရ သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် အသုံးပြုသည့် ပုံစံမှတ်ဉာဏ်ရှိသော သံမဏိများကို အထူးသော အပူခါးပြောင်းလဲမှုများ၊ ချေးစားမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိမှုနှင့် ဇီဝသဟဇာတဖြစ်မှုတို့ဖြင့် ပါးစပ်အတွင်းရှိ ပတ်ဝန်းကျင်၏ အထူးသော လိုအပ်ချက်များကို ဖော်ပေးရန် အထူးသော နည်းလမ်းဖြင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပစ္စည်းများ၏ အသုံးပြုမှုများသည် သွားတိုးပေးသည့် ကုသမှု (orthodontics)၊ အောက်ခေါင်းလေး ကုသမှု (endodontics)၊ သွားအစိတ်အပိုင်း အစားထိုးကုသမှု (prosthodontics) နှင့် ပါးစပ်နှင့် ခေါင်းလေး အော်ပရေးရှင် (oral surgery) တို့အထိ ကျယ်ပေါ်စွာ ပါဝင်ပြီး သွားနှင့်ခေါင်းလေးဆေးပညာတွင် အသုံးဝင်မှုများပါဝင်သည့် အထူးသော ဇီဝပစ္စည်းများအဖြစ် ဆက်လက်တိုးတက်နေပါသည်။